bg

Uko imibu ikomeza kurwanya imiti yica udukoko, abahanga mu bya siyansi babonye uburyo bwo kugabanya kororoka kwayo.

Hamwe n'aya makuru mashya, abashakashatsi bafite aho bahera bashyigikira mu kugenzura isi yoseumubare w'imibu.
Itsinda ry’abahanga bo muri Virginia Tech basohoye ibyavuye mu bushakashatsi bwabo ku misemburo y’abana (ikimenyetso cy’imiti cy’ingenzi mu kororoka kw’imibu) mu nyandiko yasohotse mu kinyamakuru Proceedings of the National Academy of Sciences.
Mbere, abashakashatsi bizeraga ko hari receptor ebyiri zitandukanye zikenewe kugira ngo imisemburo y’abana ikore neza. Bagaragaje ko receptor ya metopron tolerance (MET) ari imwe muri zo, ariko indi receptor iracyari amayobera.
Umushakashatsi mukuru Zhu Jinsong yavumbuye ko MET ikora haba mu ngirabuzimafatizo no mu ruhu rw'uturemangingo. Ubuhanga buhanitse bwo gufata amashusho bwerekana ko ifasha mu kugenzura iterambere, gukura, no kubaho kw'uturemangingo nyuma yaho.
Ubwo abashakashatsi bahagarikaga igikorwa cya MET ahantu runaka, ubwiyongere bw'imibu bwaragabanutse cyane.
Mu itangazo rigenewe abanyamakuru, Zhu yagize ati: “Imibu y’ingore igomba gushyira imbaraga n’intungamubiri zayo mu buryo bwitondewe kugira ngo itere amagi, kandi iyo iki gikorwa kibangamiwe, ubushobozi bwayo bwo kubyara buragabanuka.”
Ibi byavumbuwe bishobora gutanga ubundi buryo bwiza bwo gusimbura imiti yica udukoko igezweho. Imiti isanzwe yica udukoko ikora mu kwibasira uturemangingo tw’imitsi y’umubu, ariko imibu igenda irushaho kugira ubudahangarwa kuri iyi miti. Byongeye kandi, iyi miti ishobora kwangiza izindi dukoko.
Zhu yagize ati: “Intego yacu si ukugenzura umubare w’imibu gusa, ahubwo no gushaka uburyo bwihariye bwo kugabanya ingaruka zayo ku dukoko twiza.”
Uko uturere twinshi tw’isi tugenda twiyongera kugira ikirere gishyushye kandi gishyushye gifasha imibu kororoka, abashakashatsi barimo gushakisha uburyo bushya bwo gukumira no kurwanya iyi ndwara. Umuvuduko uteye ubwoba w’indwara ya dengue ukomeje gukwirakwira mu duce dushya ni ikintu cy’ingenzi cyane, bigaragaza ko hakenewe ingamba zo kuyirinda no kuyirwanya.
Virusi ya Zika na fever y'umuhondo ni izindi ndwara zishishikaje abashakashatsi. Ubu bushakashatsi bwibanda cyane cyane ku mubu witwa Aedes aegypti, ari na wo mubu w'ibanze utera fever y'umuhondo.
Igishimishije ni uko nk'uko Zhu abivuga, ibyo bavumbuye bishobora kuba bireba ibirenze imibu gusa. Abandi bashakashatsi bizera ko ubwo buryo bushobora gukoreshwa no ku tundi dukoko. Niba uburyo nk'ubwo bushobora gukoreshwa mu kurwanya udukoko two mu buhinzi, ubushakashatsi bw'itsinda buzaba ingirakamaro kurushaho.
Ubu hakenewe ubushakashatsi bw'inyongera mbere yuko ibi bisubizo bikoreshwa mu kugenzura ubworozi bw'imibu.
Itsinda ry’ubushakashatsi ririmo gukora ibishoboka byose kugira ngo risobanukirwe neza uburyo MET ikora n’imikoranire yayo. Bari kwiga niba kwivanga muri MET bishobora kubuza kororoka bitagize izindi ngaruka mbi.
Zhu yasoje agira ati: “Niba dushaka gushyiraho ingamba zo kurwanya imibu zikora neza kandi zifite umwihariko ku bidukikije, tugomba gusobanukirwa imiterere y’ibinyabuzima by’imibu ku rwego rwa molekile.”
Iyandikishe ku butumwa bwa TCD ku buntu kugira ngo ubone inama zingirakamaro, inama zingirakamaro, ndetse n'amahirwe yo gutsindira $5,000 mu mushinga wo kunoza urugo. Kugira ngo urebe izindi ngingo nk'izi, hindura ibyo ukunda kuri Google hano.

 

 

Igihe cyo kohereza ubutumwa: 13 Mata 2026