Isesengura ry’amakuru y’ubushakashatsi bwa leta rigaragaza ko kwibasirwa n’imiti imwe n’imwe yica udukoko, nk’imiti yica imibu, bifitanye isano n’ingaruka mbi ku buzima.
Mu bitabiriye Ubushakashatsi ku Buzima n'Imirire (NHANES), urugero rwo hejuru rw'imiti yica udukoko ikoreshwa mu ngo mu gihe cy'icyorezo rwagize ingaruka ku ntera y'ibyago by'impfu z'indwara z'umutima n'imitsi byikubye gatatu (igipimo cy'ibyago ni 3.00, 95% CI 1.02–8.80) nk'uko Dr. Wei Bao na bagenzi be bo muri Kaminuza ya Iowa mu Mujyi wa Iowa babivuga.
Abantu bari mu bwoko bwa tertile nyinshi bahuye n’iyi miti yica udukoko nabo bari bafite ibyago byo gupfa bivuye ku mpamvu zose ku kigero cya 56% ugereranije n’abantu bari mu bwoko bwa tertile nke bahuye n’iyi miti (RR 1.56, 95% CI 1.08–2. 26).
Ariko, abanditsi bavuze ko imiti yica udukoko ya pyrethroid idafite aho ihuriye n’impfu za kanseri (RR 0.91, 95% CI 0.31–2.72).
Imiterere yahinduwe hakurikijwe ubwoko/ubwoko, igitsina, imyaka, BMI, creatinine, imirire, imibereho, n'imiterere y'abaturage.
Imiti yica udukoko ya Pyrethroid yemerewe gukoreshwa n'Ikigo cya Amerika gishinzwe kurengera ibidukikije kandi ikunze gukoreshwa mu miti yica imibu, imiti yica inda zo mu mutwe, shampoo na spray zo mu matungo, n'ibindi bikoresho byo kurwanya udukoko byo mu nzu no hanze kandi bifatwa nk'ibidafite ingaruka mbi ku buzima.
“Nubwo hakozwe imiti yica udukoko irenga 1.000 ya pyrethroids, hari imiti yica udukoko igera kuri cumi n’ibiri gusa ku isoko rya Amerika, nka permethrin, cypermethrin, deltamethrin na cyfluthrin,” itsinda rya Bao ryasobanuye, bongeraho ko ikoreshwa rya pyrethroids “ryiyongereye.” “Mu myaka ibarirwa muri za mirongo ishize, ibintu byarushijeho kuba bibi cyane bitewe no kureka gukoresha organophosphates mu mazu yo guturamo.”
Mu nyandiko iherekeje iyi, Stephen Stellman, Ph.D., MPH, na Jean Mager Stellman, Ph.D., bo muri Kaminuza ya Columbia i New York, bavuga ko imiti ya pyrethroids “ari yo miti yica udukoko ya kabiri ikoreshwa cyane ku isi, ikaba ifite ibiro ibihumbi na miliyoni magana y’amadolari ya Amerika.” Igurishwa muri Amerika mu madolari ya Amerika.
Byongeye kandi, “imiti yica udukoko twa pyrethroid iri hose kandi kwibasirwa nayo ni ngombwa,” bandika. Si ikibazo gusa ku bakozi bo mu mirima: “Gutera imibu mu kirere kugira ngo irwanye virusi ya West Nile n’izindi ndwara zandurira muri New York n’ahandi bishingiye cyane ku mikorobe,” Stelmans avuga.
Ubushakashatsi bwasuzumye ibyavuye mu bushakashatsi bw’abantu bakuru barenga 2.000 bitabiriye umushinga wa NHANES wo mu 1999-2000, bakorewe isuzuma ry’umubiri, bakusanya amaraso, banasubiza ibibazo by’ubushakashatsi. Ubushakashatsi bwapimwe hakurikijwe urugero rw’inkari rwa aside 3-phenoxybenzoic, metabolite ya pyrethroid, maze abitabiriye bagabanywamo ibice by’uturemangingo tw’uburozi.
Mu gihe cy’imyaka 14, abantu 246 bitabye Imana: 52 bazize kanseri na 41 bazize indwara z’umutima n’imitsi.
Ugereranyije, abirabura batari Abahispaniya bahuraga n’indwara ya pyrethroid kurusha Abahispaniya n’abazungu batari Abahispaniya. Abantu bafite amikoro make, uburezi buke, n’imirire mibi nabo bakundaga kugira indwara ya pyrethroid nyinshi.
Stellman na Stellman bagaragaje "igihe gito cyane cy'ubuzima" bw'ibipimo by'indwara ya pyrethroid, mu gihe cy'amasaha 5.7 gusa.
Bagize bati: “Kuba hari ingano y’uturemangingo tw’ibimera biva mu bwoko bwa pyrethroid igaragara vuba mu baturage benshi kandi batandukanye mu turere bigaragaza ko umuntu ahura n’ikibazo cy’igihe kirekire kandi bigatuma ari ngombwa kumenya aho ibidukikije biherereye.”
Ariko kandi, banavuze ko kubera ko abitabiriye ubu bushakashatsi bari bakiri bato cyane (imyaka 20 kugeza kuri 59), bigoye kumenya neza isano iri hagati y’impfu ziterwa n’indwara z’umutima n’imitsi.
Ariko, "umubare udasanzwe w'ibyago bikomeye" usaba ubushakashatsi bwinshi kuri ibi binyabutabire n'ingaruka zabyo ku buzima rusange, nk'uko Stellman na Stellman babivuze.
Indi mbogamizi y’ubushakashatsi, nk’uko abanditsi babivuga, ni ikoreshwa ry’inkari zo mu murima mu gupima metabolite za pyrethroid, zishobora kutagaragaza impinduka uko igihe kigenda gihita, bigatuma habaho kwibeshya ku buryo buhoraho ku miti yica udukoko ya pyrethroid.
Kristen Monaco ni umwanditsi mukuru wibanda ku makuru yerekeye indwara z'imitsi, indwara zo mu mutwe n'indwara z'imitsi. Akorera mu biro bya New York kandi amaze igihe akora iyi sosiyete kuva mu 2015.
Ubushakashatsi bwatewe inkunga n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ubuzima (NIH) binyuze mu Kigo cy'Ubushakashatsi ku Buzima bushingiye ku Bidukikije cya Kaminuza ya Iowa.

Igihe cyo kohereza ubutumwa: 26 Nzeri 2023



